Biortam.com Forumu

 
bytema
BiYazar
Mesajlar: 59
Kayıt: 27 Haz 2016 Pzt 10:30

Sıfırdan Temel Elektronik Öğrenmek İsteyenler Buraya...

28 Haz 2016 Sal 2:19

[color=green]Selamun Aleyküm Kardeşlerim,Ağabeylerim.[/color]
[color=#ff0000]Bu bölümde Siz değerli Kardeşlerime Elektroniğin temelini öğretmek istiyorum. Canlının nasıl yapı taşı hücreyse, Elektroniğin yapı taşı da dirençtir. İlk konumuz dirençler. Sıfırdan başlayıp olmayan sona doğru ilerleyeceğiz. Anlamadığınız kısımları sorabilirsiniz...[/color]
[color=red]1.DİRENÇLER[/color]
[color=red]1.1 Tanımı ve İşlevi[/color]
Elektrik akımına karşı gösterilen zorluğa direnç denir. Dirençler akımı sınırlandırmak ve ayarlamak amacıyla kullanılır. Elektrik enerjisi direnç üzerinden ısıya dönüşerek harcanır. Büyük R ve küçük r harfi ile gösterilip Ohm (Ω)  ile sembolize edilirler. Ω (Ohm)’un, KΩ ve MΩ olmak üzere katları vardır.
1000Ω=1KΩ
1000KΩ=1MΩ
[color=red]1.2 Çeşitleri[/color]
Sabit dirençler, ayarlı dirençler, ortam etkili dirençler olmak üzere üçe ayırabiliriz. Şimdi direnç türlerini tek tek inceleyelim.
[color=green]1.2.1 Sabit Dirençler[/color]
Direnç değeri değişmeyen dirençlere sabit direnç denir. Sabit dirençlerin hassasiyetleri yüksektir. Resim 1.1’ de sabit direncin sembolü görülmektedir. Yapımında kullanılan malzemelere göre üçe ayırabiliriz.
Resim
Resim 1.1:Sabit Direnç Sembolleri
[color=blue]1.2.1.1 Karbon Dirençler[/color]
Karbonun toz haline getirilmesinden sonra reçine ile yapıştırılarak elde edilen sabit direnç çeşididir. Bu karışımda karbon maddesinin miktarı, direncin değerini belirler. Elektronik dünyasında en yaygın olarak kullanılan dirençler, karbon dirençlerdir. Karbon dirençlerin üzerlerinde renkler bulunur ve bu renklerin her biri bir sayıya denk gelir. Bu renkler sayesinde dirençleri ölçmeden değerlerini hesaplayabiliriz.
Resim
Resim 1.2:Çeşitli Karbon Dirençler
[color=blue]1.2.1.2 Telli Dirençler[/color]
Telli dirençler sabit ve ayarlı olmak üzere değişik güçlerde üretilirler. Yapısında ısıya karşı dayanıklı olan nikel-gümüş, nikel-krom ve konstantan kullanılır. Seramik gövde üzerine iki katlı sarılırlar. Üzerleri neme ve darbeye karşı verniklidir. 10 Ω ile 100 KΩ arasında 30 W’a kadar üretilmektedir.
Devrelerde büyük yer kaplaması, ısınması ve telinin kopması en büyük dezavantajlarıdır. Başlıca kullanım alanları; telekomünikasyon ve kontrol doğrultucularıdır.
Resim
Resim 1.3:Telli Direnç

[color=blue]1.2.1.3 Film Dirençler[/color]
Film dirençler; cam veya seramik gibi yalıtkan bir taşıyıcı üzerine ince bir tabaka direnç malzemesi olarak üretilirler.
Resim
Resim 1.4:Film Direnç
[color=green]1.2.2 Ayarlı Dirençler[/color]
Direnç değeri sabit olmayan değiştirilebilen dirençlerdir. Direnç değerinde duruma göre değişiklik yapılması veya istenilen bir değere ayarlanması gereken devrelerde kullanılırlar. Trimpot, potansiyometre ve reosta olmak üzere üçe ayırabiliriz.
[color=blue]1.2.2.1 Trimpot[/color]
Devre direncinin bir veya birkaç defa ayarlandıktan sonra ayarlanan değerde sabit kalması istenilen devrelerde kullanılırlar. Direnç değerleri bir tornavida kullanılarak değiştirilebilir.
Resim
Resim 1.5: Trimpot Sembolü
Resim
Resim 1.6: Çeşitli Trimpotlar
[color=blue]1.1.2.2 Potansiyometreler[/color]
Devre direncinin çok sık değiştirilmesi istenilen yerlerde kullanılırlar. Düşük güçlü olmasından dolayı elektronik devrelerde kullanmak için müsaittir. Üç uçludur. Ayar işlemini elimizle yapabiliriz. Bugünkü teyplerde, radyolarda, ses sistemlerinde olmak üzere günlük yaşantımızda her cihazın üzerinde görmemiz mümkündür. Cihazların ön panellerinde bulunur.
Resim
Resim 1.7: Potansiyometrenin sembolü

Resim
Resim 1.8: Potansiyometrenin dış görünüşü

[color=blue]1.1.2.3 Reosta[/color]

Daha yüksek akımları ayarlamak amacıyla üretilen ayarlı direnç çeşididir. Reostaları, trimpot ve potansiyometreden ayıran en büyük özellik; üzerinden fazla akım geçirebilmesidir. Yapı itibariyle diğer ayarlı dirençlerden büyüktür. Ayar işlemi el ile yapılır.

Resim

Resim 1.9: Rosta

[color=green]1.2.3 Ortam Etkili Dirençler[/color]



[color=#000000]Direnç değeri ortamdaki ısıya, ışığa göre değişiklik gösteren direnç çeşitleridir. Termistör, LDR ve Varistörler olmak üzere üçe ayırabiliriz.[/color]

[color=blue]1.2.3.1 Işık Etkili Dirençler (LDR)[/color]

[color=#000000]Direnç değeri ortamdaki ışık şiddetiyle değişen, aydınlıkta direnç değeri az olan ve karanlık ortamda direnç değeri yüksek olan ortam etkili dirençlerdir. LDR’nin üzerine düşen ışık değerine göre, gösterdiği direnç değişimi ters orantılıdır. Üretiminde ışığa duyarlı madde olarak CdS (Kadmiyum Sülfür),CdSe (Kadsiyum Selinür), selenyum, germanyum ve silisyum gibi maddeler kullanılır. LDR’nin boyutları büyüdükçe, güç değerleri de yükselir.[/color]

[color=#000000]Resim[/color]

[color=#000000]Resim 1.10: LDR’nin Sembolü[/color]

[color=#000000]Resim[/color]

[color=#000000]Resim 1.11: LDR’nin Dış Görünüşü[/color]

[color=blue]1.2.3.2 Isı Etkili Dirençler (Termistörler)[/color]

Direnç değeri ortamdaki ısıya göre değişen ortam etkili dirençlerdir. Termistörleri, NTC ve PTC olmak üzere ikiye ayırabiliriz.

[color=brown]1.2.3.2.1 NTC[/color]

Üzerindeki sıcaklık arttıkça direnci azalır, sıcaklık düştükçe direnci artar. Isı ile direnç değeri ters orantılıdır.

Resim

Resim 1.12: NTC’nin Sembolü



Resim



Resim 1.13: NTC’nin Dış Görünüşü



[color=brown]1.2.3.2.2 PTC[/color]

Üzerindeki sıcaklık arttıkça direnci artar, sıcaklık düştükçe direnci azalır. Isı ile direnç değeri doğru orantılıdır.

Resim

Resim 1.14: PTC’nin Sembolü

Resim



Resim 1.15: PTC’nin Dış Görünüşü

[color=blue]1.2.3.3 Gerilim Etkili Dirençler (Varistörler)[/color]

Uçlarına uygulanan gerilim miktarı ile ters orantılı olarak, direnç değeri değişen ortam etkili dirence varistör denir. Genellikle aşırı gerilimden korunmak veya frekans kaymasını önlemek amacıyla kullanılır.

Resim

Resim 1.16: VDR’nin Sembolü



Resim



Resim 1.17: VDR’nin Dış Görünüşü

[color=green]Kaynak: Cyber-warrior.org/Taberani[/color]

Kimler çevrimiçi

Bu forumu görüntüleyen kullanıcılar: Hiç bir kayıtlı kullanıcı yok ve 1 misafir